Đội ngũ Nhà giáo dục tiên phong bắt đầu chặng đường Fellowship bằng niềm tin về một hành trình gieo xuống những hạt mầm xanh non, đầy sức sống và ý nghĩa cho nền giáo dục Việt Nam. Ấy thế nhưng, từ những tương tác thường nhật với học sinh, ta “vỡ ra” biết bao chiêm nghiệm để rồi nuôi dưỡng niềm tin ấy, thêm bền bỉ và vững tâm trên hành trình này. Hãy ghé lại một lát để chúng mình kể bạn nghe những câu chuyện giữa Đội ngũ Nhà giáo dục tiên phong và học sinh của mình – những “người thầy cô giáo tí hon”.
Lúc mình tham gia tổ chức một hoạt động cho CLB, mình có nhiệm vụ liên hệ với các bạn nhóm trưởng. Một bạn học sinh, sau khi được cả nhóm bầu làm nhóm trưởng “bất đắc dĩ”, đã nhờ mẹ liên hệ lại với mình để từ chối vai trò này. Mẹ bạn ấy bảo không cho bạn ấy dùng mạng xã hội, nên không có công cụ liên hệ thành viên trong nhóm. Nhưng đó chưa phải vấn đề chính.
Nguyên nhân lớn nhất từ phụ huynh là bạn ấy rất rụt rè, chưa từng có “kinh nghiệm làm nhóm trưởng”, không thể nào hướng dẫn nhóm. Mình chợt nghĩ “chà đây là hoạt động mới, và chưa từng có bạn nào có “kinh nghiệm làm nhóm trưởng cho hơn 20 học sinh”, kể cả bản thân mình luôn. Bạn biết không, điều mình nghe được đằng sau chia sẻ của vị phụ huynh đó là câu chuyện niềm tin mỏng manh đối với tiềm lực của bạn ấy. Thế là mình tự hỏi: “Ủa nếu đã không kinh nghiệm thì mình đi kiếm chứ nhỉ?”.
Vậy là mình ấp ủ xây dựng hoạt động do học sinh làm chủ, để các bạn thực sự được “kiếm kinh nghiệm”. Hoạt động đầu tiên là Sinh hoạt dưới cờ do Khối 6 lên kế hoạch và tổ chức. Các bạn học sinh tự kết nối với nhau, phân công nhiệm vụ, lên kịch bản MC song ngữ, lên đề tài câu hỏi cho một hoạt động kéo dài tầm 10-15 phút trước toàn trường. Mình và Thầy Cô gần như không phải làm gì cả, ngoại trừ đề xuất kế hoạch lên Nhà trường và xin kinh phí. “Học sinh cân tất”, mình tự hào nói như thế. Các bạn làm thế thật.
(Chia sẻ của bạn Nguyễn Thị Kiều Duyên – Fellow Chương trình Tiếng Anh, thế hệ 07)
Lớp mình có một bạn nóng tính, thích gây sự chú ý và rất dễ bỏ cuộc. Bạn ấy gây cho mình nhiều khó khăn khi mới bắt đầu dạy. Sau lần tới thăm nhà bạn, mình mới biết gia đình bạn khó khăn. Ba mất sớm, mẹ bạn hay quát mắng vì lo con ham chơi bỏ học. Ở nhà bạn không có ai để chia sẻ, tâm sự. Hóa ra sự cục cằn, hay gây gổ đó là vỏ bọc bạn dựng lên để che giấu sự tự ti và nhu cầu muốn được quan tâm.
Mình tập kiên nhẫn với bạn hơn, dặn lòng không được phản ứng ngay mỗi khi bạn nổi nóng. Ngược lại, mình dùng lời khen và tập trung vào từng tiến bộ nhỏ của bạn.
Hôm làm bài thuyết trình về chủ đề tiệc sinh nhật, bạn ngần ngừ ngồi nhìn tờ poster. Không phải bạn không chịu làm bài, bạn muốn làm nhưng không biết làm và không đủ tự tin. Thế là mình lấy bút vẽ một hình một lon coca, sau đó hỏi bạn: “Cô vẽ cho con một phần, con vẽ nốt phần còn lại nhé?” Bạn gật đầu và bắt đầu làm. Từ lần đó mình ngẫm ra: có lẽ những gì bạn cần ở em là rất nhiều, rất nhiều sự khuyến khích.
(Chia sẻ của bạn Vũ Đình Ngọc Diệp – Fellow Chương trình Tiếng Anh, Thế hệ thứ 07)
Các bạn học sinh dạy mình đi chậm hơn.
Có chiều phóng xe đi dạo (mà được cái rất thích đi loanh quanh khám phá mấy con đường quanh trường), thì lướt qua học sinh: “Con chào thầyyyyy”.
Đang lái nhanh quá, không dám vẫy tay ngoái lại chào bạn ấy, về đến nhà cứ lấn cấn mãi. Không biết bạn có bị hụt hẫng không. Mà nghĩ nếu là mình, sẽ thật vui khi một người mình yêu mến đáp lại lời chào bằng một tình cảm cũng mến yêu như vậy.
Mình quý các bạn và muốn thấy nụ cười của các bạn khi được đáp lại tình yêu thương. Mình quyết định đi chậm hơn. Mong khi những khoảnh khắc tính bằng giây đó đến, có thể ở trong nó, đi xong hết rồi cảm thấy đủ.
(Chia sẻ của bạn Nguyễn Xuân Tiến – Fellow Chương trình Tiếng Anh, Thế hệ thứ 07)
Câu chuyện về một cậu bé có máu nghệ thuật tên là Công Bảo.
Một cậu bé vào lớp tiếng Anh là gục trên bàn ngủ. Thế mà vẫn đi học rất đều đặn không bỏ buổi nào. Cơ mà nhìn con trong lớp tiếng Anh mặt chán thấy thương luôn. Con cũng chẳng giơ tay tham gia vào bài học, cô ra bài cũng không làm.
Mình đã tự mặc định, phán xét Công Bảo không thích tiếng Anh và con đến lớp là do bị ép buộc, mình đã từng nghĩ là con lười. Mình đã từng không thích con. Nhưng từ sau lần kiểm tra cuối kỳ, mình đã phát hiện ra Công Bảo phát âm hay, và con còn nói được nhiều câu ngoài bài học nữa. Mình đã rất bất ngờ.
Mình thực sự được kết nối nhiều hơn với con qua lần mình quyết định tổ chức Hội Xuân cho trường TH Quế Minh vào năm ngoái.
Khi mình hỏi có bạn nào tự tin vẽ đẹp không, Công Bảo đã lập tức xung phong. Và Công Bảo là thành viên tham gia tích cực nhất vào ban tổ chức. Cậu nhóc không chỉ vẽ xong bức tranh giới thiệu về quầy hàng của lớp mình, mà còn sẵn sàng giúp các lớp khác vẽ tranh. Mình nhìn thấy được niềm vui và đam mê ĐƯỢC VẼ của con. Lần đầu tiên mình nhìn thấy vẻ mặt tập trung và chăm chú của con sinh động đến thế. Con ngồi vẽ 1-2 tiếng đồng hồ, vậy mà không hề kêu ca một tiếng nào, còn tự chủ động xin cô điện thoại và máy tính để tìm kiếm ý tưởng. Điều mình ấn tượng nhất ở con là sự biết lắng nghe để làm tốt hơn. Tuy con biết thế mạnh của con là vẽ, nhưng khi cô hoặc các bạn góp ý, con vẫn sẵn sàng lắng nghe để điều chỉnh. Thậm chí có một lần mình góp ý cho con sửa đi sửa lại bức tranh 3-4 lần, con có kêu ca đấy, nhưng rồi vẫn ngồi xuống sửa lại. Mình thật sự đã rất ngạc nhiên vì sự kiên nhẫn này của con.
Qua câu chuyện này, mình đã suy nghĩ rất nhiều về việc làm thế nào để các bạn nhỏ có thể tìm thấy sở thích và từ đó phát triển thành điểm mạnh. Rồi từ điểm mạnh phát triển thành sự tự tin vào khả năng của bản thân con.
Mình thấy rằng chỉ cần được làm cái mình thích thì các bạn nhỏ sẽ thực sự sẵn sàng học, sẵn sàng lắng nghe, sẵn sàng cố gắng làm tốt hơn.
Vậy là một giáo viên, mình tự dặn bản thân phải thật kiên nhẫn, quan sát, để ý và cố gắng khơi gợi cho con tìm kiếm một sở thích – cái mà con có thể bỏ ra hàng giờ để làm mà không hề kêu ca gì cả. Mình đã từng gặp rất nhiều trường hợp, khi mình hỏi sở thích của con là gì, câu trả lời mình nhận được là “con không biết”. Mình thật sự rất buồn và lo khi nhận được những câu trả lời như vậy.
Mình cũng tự hứa rằng không được tự dán nhãn và đặt thành kiến của mình lên học sinh. Không có học sinh nào không có tài năng hay không có một sở thích đặc biệt nào đó có khả năng trở thành điểm mạnh cả. Chỉ là người lớn có đủ kiên nhẫn và để ý để giúp con nhận ra nó và phát triển nó hay không?
Và với vai trò là một “giáo viên” của các con (dù mình chưa tự tin với 2 chữ này lắm), mình thật sự mong muốn có thể mang đến một lớp học nơi các con được “bay”, được khám phá và phát triển sở thích, điểm mạnh của mình. Còn chính mình cũng được bay trong những ý tưởng, những giấc mơ về một lớp học mà chính mình sẽ muốn được ngồi trong một lớp học như thế.
(Chia sẻ của bạn Lê Mỹ Hạnh – Fellow Chương trình Tiếng Anh, Thế hệ thứ 07)
Mình có một bạn học trò tên P. Bạn là một bé trai hay cười và có phần nghịch ngợm, và trong lớp mình đã không ít lần giải quyết những hỉ nộ ái ố mà bạn gây ra. Một lần nọ, mình mải mê dạy thì bạn K ngồi trước bạn P méc rằng P nói xấu mình. Mình có kêu P đứng dậy để hỏi lại thì bạn chỉ cười và im lặng. Mình bèn cho bạn ngồi xuống và tiếp tục bài giảng. Sau đó về nhà mình phản tư lại thì mình nhận ra rằng P là một trong những số học sinh lọt xuống kẽ hở (fell through the cracks, hem biết nói sao nên nhờ quý bạn dịch giùm hen ^^). Bạn không quá sôi nổi trong lớp và biểu hiện chống đối của bạn cũng ngầm nên mình không mấy để ý. Mình xem lại danh sách thì để ý rằng chính bản thân mình cũng chưa thật sự quan tâm sâu sát những trường hợp này: mình chỉ để ý đến những bạn giỏi hoặc những bạn quá cá biệt thôi. Thế là sau 7749 lần suy nghĩ thì mình quyết định đi thăm nhà P. Trước khi đi thì mình có gọi cho mẹ bạn. Chị ấy có phần lo lắng (cũng dễ hiểu hoi, vì cô giáo thường chỉ thăm nhà khi có chuyện nghiêm trọng xảy ra). Thế là một sáng thứ Hai nọ, mình quyết định phóng xe xuống nhà P. Nhà bạn nằm gần điểm trường thôn và lọt thỏm giữa những bãi cỏ xanh rì rì. Mình ngồi xuống và nói chuyện với mẹ P thì cũng hiểu hơn về nguyện vọng muốn con có nền tiếng Anh thật vững để em thi THPT dễ dàng hơn. Sau đó chị nói một điều làm mình suy nghĩ mãi: không phải là quanh nhà không có trung tâm dạy kèm tiếng Anh mà là P không theo kịp các bạn đã được ba mẹ đầu tư học tiếng Anh từ thời tấm bé. Hai vợ chồng chị, dù không có điều kiện, cũng đã thử nhiều cách, từ việc cho bé học tiếng Anh online đến gửi cho cô kèm, nhưng P vẫn không nói được. Nói một hồi thì P về tới nhà. Khỏi nói bạn ấy hoảng cỡ nào khi thấy cô ngồi nói chuyện với ba mẹ :)) Ba mẹ bạn la bạn và bắt bạn xin lỗi cô. Bạn vẫn không nói. Mình liền nhẹ nhàng trò chuyện với bạn và khen nụ cười tươi rói của bạn, cũng như nói rằng bạn sẽ còn làm nhiều người cười hơn nếu bạn tích cực và chủ động hơn trong lớp. Mình đã rất vui khi thấy bạn cười tươi một lần nữa. Sau đó mình có quan sát trong lớp thì thấy P dạn hơn hẳn trong việc nói tiếng Anh. Cách đây một tuần mình gặp lại mẹ bạn thì chị có nói là bạn đã chủ động ôn lại bài rồi còn dạy mẹ tiếng Anh nữa.
Mình nghe mà thấy ấm lòng, mặc dù thời tiết Quế Sơn tháng 12 đang làm phổi phèo mình đông lạnh hết.
(Chia sẻ của bạn Trương Ngọc Minh Châu – Fellow Chương trình Tiếng Anh, Thế hệ thứ 08)
Hành trang trên con đường này
Xin chào mọi người, mình là Nhi, một fellow dạy STEM. Nhiều người từng hỏi mình: “Tại sao lại chọn con đường này?” Lúc đó, mình đã trả lời rằng: “Vì bản thân thích, vì mình muốn truyền tải năng lượng tích cực đến các em, và quan trọng hơn, mình muốn trở thành một phần mang lại điều ý nghĩa cho học sinh.”
Rồi một ngày nọ, trong khoảng thời gian hỗ trợ Ngày hội STEM, mình có cơ hội tiếp xúc với nhiều học sinh hơn. Mình được trò chuyện, làm việc cùng các em, lắng nghe những câu chuyện về lớp học, về một quá khứ mà có em từng là học sinh cá biệt, học yếu, thường xuyên bị nhắc nhở.
Mình tò mò hỏi:
“Vậy điều gì đã khiến em thay đổi, trở thành học sinh được thầy cô khen ngợi, có thành tích tốt và thậm chí đạt giải học sinh giỏi cấp huyện?”
Bạn ấy trả lời:
“Em không muốn thua kém các bạn khác. Em muốn chứng tỏ rằng mình không phải là đứa học kém.”
Mình lại hỏi tiếp:
“Vậy điều gì đã tạo động lực để em chứng tỏ bản thân?”
Bạn ấy suy nghĩ một lúc rồi nói:
“Chính cuộc thi Ngày hội STEM. Khi đạt giải ở trường và được mang sản phẩm đi thi cấp huyện, em nhận ra giá trị của bản thân. Em được công nhận, được thầy cô, bạn bè xung quanh nhìn nhận theo một cách khác. Điều đó khiến em thay đổi, muốn trở thành một phiên bản tốt hơn của chính mình.”
Lắng nghe câu chuyện ấy, mình càng thấu hiểu hơn sức mạnh của giáo dục. Ở vai trò là một người dạy STEM, mình biết rằng mình cần phải nỗ lực nhiều hơn nữa để đồng hành, hỗ trợ các em trong hành trình khám phá bản thân. Vì đâu đó, có những học sinh như bạn ấy – những người chỉ cần một cơ hội, một sự công nhận để bừng sáng. Và mình mong rằng, những tấm gương ấy sẽ tiếp tục lan tỏa, truyền động lực cho các em học sinh nhỏ hơn, để các em tự tin bước đi trên hành trình của mình.
(Chia sẻ của bạn Hồ Hoàng Nhi – Fellow Chương trình Giáo dục STEM, thế hệ 08)
———————–
Journey to Teach – Journey to Grow
Bạn có tin vào một hành trình mà khi chọn bước đi trên đó, bạn có thể gieo xuống những hạt mầm xanh non, đầy sức sống và ý nghĩa cho nền giáo dục Việt Nam?
Ứng tuyển ngay tại: https://teachforvietnam.org/fellowship/
Hạn ứng tuyển: 13/04/2025
Hiểu rõ hơn về chương trình thông qua Sổ tay LDF: teachforvietnam.org/so-tay-ldf Tham gia Cộng đồng Leadership Development Fellowship để cập nhật thông tin và tham gia các sự kiện sắp tới để có cơ hội gặp gỡ, trao đổi với đội ngũ nhân sự, cơ hội nghề nghiệp: https://zalo.me/g/nyaoxv662
